२५ वैशाख, काठमाडौं । धराने राजनीति र श्रम संस्कृतिको पर्याय बनेका हर्क साम्पाङ र माओवादी आन्दोलनका पूर्वहस्ती सुदन किरातीबीचको एकता यतिबेला नेपाली राजनीतिको नयाँ बहसको केन्द्र बनेको छ । बिहीबार राति ललितपुरमा भएको सहमतिसँगै सुदन किरातीले ‘श्रम संस्कृति पार्टी’मा वरिष्ठ नेताको जिम्मेवारी सम्हाल्ने भएका छन् ।
यो राजनीतिक मिलनलाई निम्न बुँदाहरूमा विश्लेषण गर्न सकिन्छ:
१. ‘श्रम’ र ‘विरासत’ को समायोजन
यो एकता केवल दुई नेताको मिलन मात्र होइन, बरु हर्क साम्पाङले स्थापित गरेको ‘श्रम संस्कृति’को ग्राउण्ड-लेभलको राजनीति र सुदन किरातीको ‘संसदीय तथा मन्त्रालय अनुभव’को संयोजन हो । किराती पक्षले उपाध्यक्ष, सचिव र १५ केन्द्रीय सदस्य पाउने सहमति हुनुले पार्टीमा उनको प्रभाव र पक्कड बलियो रहने देखिन्छ ।
२. सुदन किरातीको राजनीतिक यात्रा र अस्थिरता
पूर्वपर्यटनमन्त्री समेत रहेका किरातीको माओवादी केन्द्रबाट बहिर्गमन, त्यसपछि जनार्दन शर्मासँग मिलेर प्रलोपा (प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी) मा आबद्धता र अहिले श्रम संस्कृति पार्टीमा प्रवेशले उनको राजनीतिक ‘सर्च’ जारी रहेको संकेत गर्छ । २१ फागुनको निर्वाचन पछिको उनको कदमले उनी स्थापित दलहरूभन्दा बाहिरको ‘वैकल्पिक स्पेस’मा आफ्नो भविष्य खोजिरहेको प्रष्ट हुन्छ ।
३. धरान-भोजपुर ‘कनेक्सन’ र भूगोलको प्रभाव
कोशी प्रदेशको राजनीतिमा धरान र भोजपुर दुवै रणनीतिक महत्वका क्षेत्र हुन् । हर्क साम्पाङको लोकप्रियता र सुदन किरातीको संगठन गर्ने क्षमताले कोशी प्रदेशमा एउटा नयाँ शक्ति निर्माण गर्न सक्छ । यसले पुराना ठूला दल (एमाले, कांग्रेस र माओवादी) लाई आगामी निर्वाचनमा ठूलो चुनौती दिन सक्ने देखिन्छ ।
४. चुनौती र सम्भावना
हर्क साम्पाङको ‘व्यक्तिवादी’ शैली र सुदन किरातीको ‘संस्थागत’ कार्यशैलीबीच कस्तो तालमेल मिल्छ भन्ने कुरा नै यो एकताको भविष्यको कडी हो । “हार्डकोर” कम्युनिष्ट पृष्ठभूमिबाट आएका किराती र कुनै विचारधारात्मक घेरामा नबस्ने साम्पाङको ‘स्कुलिङ’ फरक छ । यदि यी दुईले श्रम र समृद्धिको एजेन्डालाई ठोस रूप दिन सके भने, यो नेपालको वैकल्पिक राजनीतिको एक बलियो आधार स्तम्भ बन्न सक्छ ।
निष्कर्ष:
आज अपराह्न ३ बजे बागबजारको हार्दिक होटलबाट हुने औपचारिक घोषणाले केवल पार्टी एकताको सन्देश मात्र दिने छैन, यसले नेपाली राजनीतिमा ‘जेनजी’ आन्दोलन पछिको नयाँ धु्रवीकरण कता जाँदैछ भन्ने तस्बिर पनि स्पष्ट पार्नेछ । यो मिलन साच्चै ‘श्रम संस्कृति’लाई राष्ट्रव्यापी बनाउने माध्यम बन्छ वा तत्कालीन राजनीतिक व्यवस्थापन मात्र, त्यो भने समयले नै बताउनेछ ।
प्रतिक्रिया!!
सम्बन्धित खबर
