४ माघ, काठमाडौँ (सन् २०२६) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डेनमार्कको अर्ध-स्वायत्त क्षेत्र ग्रिनल्यान्डलाई अमेरिकामा गाभ्ने जिद्धि कसिलो बनाउँदै लगेपछि अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ तरङ्ग पैदा भएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले ग्रिनल्यान्ड प्राप्तिका लागि १० प्रतिशत आयात कर (Tariff) लगाउने धम्की दिइरहेका बेला अमेरिकी संसदको ११ सदस्यीय द्विदलीय टोली डेनमार्क पुगेको छ।
सांसदहरूको भ्रमण र उद्देश्य
डेमोक्र्याटिक सिनेटर क्रिस कुन्स र रिपब्लिकन सिनेटर लिसा मुर्कोव्स्कीको नेतृत्वमा रहेको यो प्रतिनिधिमण्डलले डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेट फ्रेडरिक्सन र ग्रिनल्यान्डका प्रधानमन्त्री जेन्स फ्रेडरिक निल्सनसँग भेटवार्ता गरेको छ।

यस भ्रमणको मुख्य उद्देश्य राष्ट्रपति ट्रम्पको एकलौटी कदमप्रति विश्वस्त तुल्याउनु र डेनमार्कसँगको पुरानो मित्रता जोगाउनु रहेको बताइएको छ। सिनेटर मुर्कोव्स्कीले भन्नुभयो, “ग्रिनल्यान्डलाई एउटा सम्पत्ति (Asset) को रूपमा होइन, एक महत्वपूर्ण साझेदारको रूपमा हेरिनुपर्छ।”
ट्रम्पको दाबी र धम्की
ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डलाई अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि अपरिहार्य रहेको तर्क गर्दै आएका छन्। उनका मुख्य बुँदाहरू यसप्रकार छन्:
-
सुरक्षा चुनौती: ट्रम्पका अनुसार ग्रिनल्यान्डमा रुसी र चिनियाँ जहाजहरूको सक्रियता बढेको छ, जुन अमेरिकाका लागि खतरा हो।
-
मिसाइल डिफेन्स: अमेरिकाले बनाउन लागेको ‘गोल्डेन डोम’ मिसाइल डिफेन्स सिस्टमका लागि ग्रिनल्यान्डको भूगोल रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण छ।
-
आर्थिक नाकाबन्दी: ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत डेनमार्क, नर्वे, स्वीडेन, फ्रान्स र जर्मनी लगायतका देशहरूमाथि आगामी फेब्रुअरी १ देखि लागू हुने गरी १० प्रतिशत कर लगाउने घोषणा गरेका छन्।
डेनमार्क र युरोपको कडा जवाफ
ट्रम्पको यस कदमलाई डेनमार्कले ‘सार्वभौमसत्तामाथिको हस्तक्षेप’ भनेको छ। डेनमार्कका प्रधानमन्त्री फ्रेडरिक्सनले ग्रिनल्यान्ड बिक्रीका लागि नभएको र त्यहाँका जनताको भविष्य उनीहरू आफैँले तय गर्ने स्पष्ट पार्नुभएको छ।
यसैबीच, फ्रान्स, जर्मनी र बेलायत लगायतका नाटो (NATO) सदस्य राष्ट्रहरूले डेनमार्कको समर्थन गर्दै ग्रिनल्यान्डमा आफ्ना सैनिकहरू अभ्यासका लागि पठाएका छन्। उनीहरूले अमेरिकाको यो कदमले दशकौँ लामो ट्रान्स-एटलान्टिक सम्बन्ध र नाटो गठबन्धन नै धरापमा पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
ग्रिनल्यान्डको विशेषता
-
जनसंख्या: निकै कम (करिब ५७ हजार)।
-
स्रोत-साधन: बहुमूल्य खनिज र प्राकृतिक ग्यासले सम्पन्न।
-
अवस्थिति: उत्तर अमेरिका र आर्कटिकको बीचमा रहेको सामरिक महत्त्वको क्षेत्र।
ट्रम्पको यो महत्वाकांक्षी योजनाले आगामी दिनमा अमेरिका र उसका युरोपेली साझेदारहरूबीचको सम्बन्ध कस्तो मोडमा पुग्छ भन्ने विषयमा विश्व समुदायको ध्यान केन्द्रित भएको छ।






